Odsetki ustawowe — kalkulator i aktualne stawki
Odsetki liczone dzień po dniu, z automatycznym podziałem na okresy, w których obowiązywała inna stopa NBP — za opóźnienie, kapitałowe, handlowe i podatkowe.
W skali roku. Stopa referencyjna NBP 3,75%, lombardowa 4,25% — od 5 marca 2026. Stuknij kafel, żeby policzyć.
Kalkulator odsetek
Rozbicie na okresy 1
| 29.03.2026 – 24.09.2026 180 dni × 9,25% (ref. NBP 3,75%) | 456,16 zł |
| Razem (180 dni) | 456,16 zł |
Wzór dla każdego okresu: kwota × stawka roczna × liczba dni ÷ 365.
Założenia wyliczenia
Stawki wyliczamy z historii stóp NBP i marż ustawowych; rok liczymy jako 365 dni. Wyliczenie ma charakter orientacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. O wysokości odsetek w konkretnej sprawie decydują treść umowy, wezwania do zapłaty i przepisy szczególne.
Ile wynoszą odsetki dziś — wszystkie stawki
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75%, lombardowa 4,25% — obowiązują od 5 marca 2026.
| Rodzaj odsetek | w skali roku |
|---|---|
| Odsetki ustawowe za opóźnieniestopa referencyjna NBP 3,75% + 5,5 p.p. · art. 481 § 2 K.c. | 9,25% |
| Odsetki ustawowe (kapitałowe)stopa referencyjna NBP 3,75% + 3,5 p.p. · art. 359 § 2 K.c. | 7,25% |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie2 × odsetek ustawowych za opóźnienie · art. 481 § 2¹ K.c. | 18,50% |
| Odsetki maksymalne2 × odsetek ustawowych · art. 359 § 2¹ K.c. | 14,50% |
| Transakcje handlowe (B2B)stopa z początku półrocza 3,75% + 10 p.p. · II półrocze 2026 | 13,75% |
| Transakcje handlowe — publiczny podmiot leczniczystopa z początku półrocza 3,75% + 8 p.p. · II półrocze 2026 | 11,75% |
| Odsetki podatkowe200% × stopa lombardowa 4,25% + 2% · art. 56 § 1 Ord. pod. | 10,50% |
| Odsetki podatkowe — obniżone50% stawki podstawowej · art. 56a Ord. pod. | 5,25% |
| Odsetki podatkowe — podwyższone150% stawki podstawowej, tylko VAT i akcyza · art. 56b Ord. pod. | 15,75% |
Historia stóp NBP i stawek odsetek
Każda zmiana stopy referencyjnej albo lombardowej od razu zmienia wysokość odsetek — dlatego kalkulator dzieli okres opóźnienia na kawałki. Dane: 94 zmian od 1998-02-26.
| Od | Referenc. | Za opóźn. | Podatk. |
|---|---|---|---|
| 2026-03-05 | 3,75% | 9,25% | 10,50% |
| 2025-12-04 | 4,00% | 9,50% | 11,00% |
| 2025-11-06 | 4,25% | 9,75% | 11,50% |
| 2025-10-09 | 4,50% | 10,00% | 12,00% |
| 2025-09-04 | 4,75% | 10,25% | 12,50% |
| 2025-07-03 | 5,00% | 10,50% | 13,00% |
| 2025-05-08 | 5,25% | 10,75% | 13,50% |
| 2023-10-05 | 5,75% | 11,25% | 14,50% |
| 2023-09-07 | 6,00% | 11,50% | 15,00% |
| 2022-09-08 | 6,75% | 12,25% | 16,50% |
| 2022-07-08 | 6,50% | 12,00% | 16,00% |
| 2022-06-09 | 6,00% | 11,50% | 15,00% |
| 2022-05-06 | 5,25% | 10,75% | 13,50% |
| 2022-04-07 | 4,50% | 10,00% | 12,00% |
| 2022-03-09 | 3,50% | 9,00% | 10,00% |
Cztery rodzaje odsetek — którego użyć
Odsetki ustawowe za opóźnienie
Domyślne. Należą się zawsze, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą — nawet gdy umowa o odsetkach milczy i nawet gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody (art. 481 § 1 K.c.). Stawka: stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p.
Odsetki ustawowe (kapitałowe)
Wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału — np. przy pożyczce, gdy strony umówiły się na odsetki, ale nie wskazały ich wysokości (art. 359 § 2 K.c.). Stawka: stopa referencyjna + 3,5 p.p. To nie są odsetki za zwłokę.
Odsetki w transakcjach handlowych
Między przedsiębiorcami (i wobec podmiotów publicznych) — wyższe, bo mają zniechęcać do kredytowania się kosztem kontrahentów. Stopa referencyjna + 10 p.p., a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy — + 8 p.p.
Odsetki podatkowe
Od zaległości wobec urzędu skarbowego, ZUS i innych należności publicznoprawnych: 200% stopy lombardowej NBP + 2%, nie mniej niż 8% (art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej). Przy dobrowolnej korekcie deklaracji stawka spada o połowę.
Pułapka transakcji handlowych: stawka zamrożona na pół roku
W Kodeksie cywilnym odsetki zmieniają się w dniu zmiany stopy NBP. W transakcjach handlowych jest inaczej: art. 11b ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom każe brać stopę referencyjną z 1 stycznia (dla odsetek za pierwsze półrocze) albo z 1 lipca (dla drugiego) i stosować ją przez całe półrocze. Obniżka stóp w marcu nie obniża więc odsetek handlowych aż do lipca. Kalkulator uwzględnia to automatycznie — zobaczysz to w rozbiciu na okresy.
Dlaczego dzielimy przez 365
Kodeks cywilny nie zawiera wzoru na odsetki ani przepisu o liczbie dni w roku — wzór dzienny „kwota × stawka × dni ÷ 365” jest praktyką obrotu. Jedyny oficjalny wzór dotyczy odsetek podatkowych: § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę definiuje mianownik jako „liczbę dni w roku” równą 365, także w roku przestępnym. Dla odsetek cywilnych stosowanie 366 dni w roku przestępnym bywa bronione w doktrynie, ale nie wynika z żadnego przepisu — dlatego liczymy konsekwentnie przez 365 i mówimy o tym wprost.
Najczęstsze pytania
Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie?
9,25% w skali roku — to stopa referencyjna NBP (3,75% od 5 marca 2026) powiększona o 5,5 punktu procentowego, zgodnie z art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego.
Od kiedy liczy się odsetki za opóźnienie?
Od dnia następnego po upływie terminu płatności — opóźnienie powstaje dopiero po bezskutecznym upływie terminu (art. 481 § 1 w zw. z art. 476 K.c.). Nalicza się je do dnia zapłaty włącznie; wprost mówi o tym art. 7 ust. 1 ustawy o transakcjach handlowych („za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty”). Jeżeli termin płatności wypadał w sobotę, niedzielę lub święto, przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy (art. 115 K.c.) — a z nim początek naliczania.
Ile wynoszą odsetki maksymalne?
Umowa nie może przewidywać odsetek wyższych niż dwukrotność odsetek ustawowych (art. 359 § 2¹ K.c.) — obecnie 14,50% — ani odsetek za opóźnienie wyższych niż dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ K.c.) — obecnie 18,50%. Zastrzeżenie wyższych jest w tej nadwyżce bezskuteczne — należą się odsetki maksymalne, a nie umowne.
Czy mogę żądać odsetek, jeśli nie ma o nich mowy w umowie?
Tak. Odsetki za opóźnienie należą się z mocy ustawy — art. 481 § 1 K.c. daje wierzycielowi prawo do nich za sam czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Czy w transakcjach B2B mogę doliczyć coś jeszcze?
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewiduje obok odsetek zryczałtowaną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (40, 70 lub 100 euro w zależności od wartości świadczenia). Ten kalkulator liczy wyłącznie odsetki — rekompensatę dolicza się osobno.
Kiedy przysługuje obniżona stawka odsetek podatkowych?
Gdy podatnik złoży prawnie skuteczną korektę deklaracji w ciągu 6 miesięcy od upływu terminu jej złożenia i zapłaci zaległość w ciągu 7 dni od korekty (art. 56a Ordynacji podatkowej). Wtedy stawka wynosi 50% podstawowej, czyli obecnie 5,25%.
Skąd bierzecie stopy NBP?
Z oficjalnego archiwum Narodowego Banku Polskiego (static.nbp.pl/dane/stopy/stopy_procentowe_archiwum.xml) — pełnej historii podstawowych stóp procentowych od 26 lutego 1998 r., aktualizowanej po każdej decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Kalkulator nie ma wpisanych „na sztywno” żadnych procentów: wszystkie stawki wylicza z tej historii i marż z ustaw.
Sprawdź też
Źródła: Narodowy Bank Polski — archiwum podstawowych stóp procentowych (static.nbp.pl, 94 zmian, ostatnia z 2026-03-05); ustawa z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (art. 359, 481, 476, 115); ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (art. 4 pkt 3, art. 7, art. 11b–11c); ustawa z 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (art. 54 § 1 pkt 5, art. 56, 56a–56c); rozporządzenie Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę. Stawki odsetek ogłaszane w Monitorze Polskim. Stan prawny i danych: 2026-09-20.